भूकम्प गएको ८ वर्षसम्म पनि पुनर्निर्माण भएन नेपालको पहिलो संसद भवन

अहिलेको वर्षातमा जोगाउनका लागि छत हालेको र भवनको भित्तामा पानी नपर्नेगरी व्यवस्थापन गरेको उनले बताए ।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली सरकारको पालामा यो भवन भत्काएर नयाँ स्टेट हल (विदेशी पाहुनालाई स्वागत गर्ने भवन) बनाउने निर्णय गरिएको थियो । तर सम्पदाप्रेमीहरुले त्यसको विरोध गरेका थिए । यता संसद सचिवालयले सो भवनको पुनर्निर्माण गरेर संसदीय संग्रहालय बनाउन सुझाव दिएको थियो ।

यस्तै पुरातत्व विभागले पनि सो भवन सय वर्षभन्दा पुरानो भएकाले पुनर्निर्माण गरी संरक्षण गर्न सुझाव दिएको थियो । झन्डै ७ वर्ष प्लाष्टिक ओढाएर राखिएको यो भवनमा अहिले पानीबाट जोगाउन जस्तापाता राख्न थालिएको छ ।

२०७२ सालको भूकम्पले झन्डै ५ लाख घर तथा भवनमा पूर्ण क्षति पुर्याएको थियो भने झन्डै ३ लाख घर तथा भवनमा आशिंक क्षति पुगेको थियो । भूकम्पले क्षति पुर्याएका अधिकांश भवन मर्मत भइसक्दा पनि सरकारको आँखा अगाडि रहेको नेपालको पहिलो संसद भवन भने उपेक्षामा परेको छ ।

ऐतिहासिक सम्पदाको रुपमा रहेको यो ग्यालेरी बैठक अर्थात पहिलो संसद भवनमा २०१५ सालको पहिलो संसद बैठक बसेको थियो । त्यसयता लगातार संसदीय गतिविधिका लागि प्रयोग भएको यो भवनमा अन्तिम पटक माओवादीसहितको अन्तरिम व्यवस्थापिका बैठक पनि सञ्चालन भएको थियो । २०६४ सालमा संविधानसभाको चुनावबाट ६०१ जना सभासद निर्वाचित भएपछि यो भवन साँघुरो बन्न पुग्यो । त्यसपछि वार्षिक १५ करोड रुपैयाँ भाडा बुझाउनेगरी नयाँ बानेश्वरमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रलाई संसद भवनको रुपमा प्रयोग गर्न थालिएको थियो ।

२०७२ सालको भूकम्पले झन्डै ५ लाख घर तथा भवनमा पूर्ण क्षति पुर्याएको थियो भने झन्डै ३ लाख घर तथा भवनमा आशिंक क्षति पुगेको थियो । भूकम्पले क्षति पुर्याएका अधिकांश भवन मर्मत भइसक्दा पनि सरकारको आँखा अगाडि रहेको नेपालको पहिलो संसद भवन भने उपेक्षामा परेको छ ।

यो भवन मर्मतसंभार गर्ने कि भत्काउँने भन्ने विषयमा सरकारको नीति परिवर्तन भइराख्दा नेपालको संसदको जिउँदो इतिहासको रुपमा रहेको यो भवनले अझै १ वर्षभन्दा बढी समय पुनर्निर्माणका लागि पर्खनुपर्ने देखिएको छ ।