नेपालको आर्थिक संकटमाथि डा. शेखर कोइराला र अर्थशास्त्रीहरूबीच विश्लेषणात्मक छलफल

काठमाडौं, असार १७ (मंगलबार) – उद्यमशील कांग्रेसको आयोजनामा वरिष्ठ नेता डा. शेखर कोइरालाको प्रमुख आतिथ्यमा एक विशेष ‘आर्थिक संवाद’ कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। काठमाडौंमा आयोजित उक्त संवादमा नेपालको वर्तमान आर्थिक संकट, बजेटको प्रभावकारिता, वित्तीय प्रणालीमा देखा परेका चुनौती र आगामी आर्थिक सुधारका सम्भाव्य मार्गहरूबारे गहन छलफल भएको हो।

कार्यक्रममा योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्षहरू, प्रतिष्ठित अर्थशास्त्रीहरू, नीति निर्माता, उद्योगी, शिक्षाविद् तथा अनुसन्धानकर्ताहरूको सहभागिता रहेको थियो। संवादको मुख्य उद्देश्य नेपालको बिग्रँदो आर्थिक अवस्थाका कारणहरू पहिचान गर्नु र त्यसको समाधानका लागि नीतिगत विकल्पहरूमाथि विचार-विमर्श गर्नु रहेको आयोजकले जनाएको छ।

प्रतिवेदन हस्तान्तरण

कार्यक्रमपश्चात् उद्यमशील कांग्रेसको आर्थिक नीति तथा योजना विभागले तयारी गरेको एक विश्लेषणात्मक प्रतिवेदन डा. शेखर कोइरालालाई हस्तान्तरण गरिएको छ। उक्त प्रतिवेदनमा बजेटको प्रभावकारिता, कर नीति, निजी क्षेत्रको मनोविज्ञान, बेरोजगारी, लगानी अभाव, वित्तीय संकट लगायतका विभिन्न आर्थिक मुद्दामा विस्तृत सुझाव र समाधानहरू समेटिएको छ।

डा. कोइरालाको जोडदार भनाइ

कार्यक्रममा बोल्दै प्रमुख अतिथि डा. शेखर कोइरालाले नेपालको अर्थतन्त्र गम्भीर संकटको अवस्थामा रहेको स्वीकार गर्दै अब आर्थिक सुधारका ठोस नीतिगत विकल्पहरू खोज्ने समय आइसकेको बताए। उनले राजनीतिज्ञ र अर्थशास्त्रीबीचको सहकार्य अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिए। “नेपालको अर्थतन्त्र गम्भीर संकटको अवस्थामा छ। अब समय आइसकेको छ कि हामीले आर्थिक सुधारका ठोस नीतिगत विकल्पहरू खोज्नुपर्छ। राजनीतिज्ञ र अर्थशास्त्रीबीच सहकार्य आवश्यक छ,” डा. कोइरालाले भने।

अर्थशास्त्रीहरूको विश्लेषण

संवादमा सहभागी विभिन्न अर्थशास्त्रीहरूले नेपालको अर्थतन्त्रका विभिन्न पक्षमाथि आफ्नो विश्लेषणात्मक धारणा राखेका थिए:

• डा. गोविन्दराज पोखरेल (योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष): उनले योजनाको कार्यान्वयन क्षमता कमजोर भएकाले बजेटले अपेक्षित परिणाम दिन नसकेको बताए।
• डा. प्रेरक रेग्मी: ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि दरको लक्ष्य प्राप्त हुने सम्भावना न्यून रहेको उनको भनाइ थियो।
• डा. ज्ञानीमणि अधिकारी: कर प्रणाली असमान रहेको र जनताको कर मनोविज्ञान कमजोर हुँदै गएकोमा उनले चिन्ता व्यक्त गरे।
• डा. प्रपन्न चिटिजुले: निजी क्षेत्रको लगानीमा विश्वासको संकट उत्पन्न भइरहेको अवस्था रहेको औंल्याए।
• डा. बिष्णु प्याकुरेल: बजेट, योजना र विकास प्रयासहरू अल्पकालीन उद्देश्यमा मात्र सीमित रहेकोले दीर्घकालीन लाभ हुन नसकेको उनको धारणा थियो।

निष्कर्ष

कार्यक्रममा सहभागी सबै विज्ञहरूले नेपालले आर्थिक स्थायित्व प्राप्त गर्नका लागि नीति निर्माणमा स्पष्टता, कार्यान्वयन क्षमतामा सुधार, वित्तीय अनुशासन, पारदर्शिता, र समावेशी दृष्टिकोण आवश्यक भएकोमा जोड दिएका थिए। यो संवाद नेपालको आर्थिक चुनौतीहरूको समाधानका लागि एक महत्वपूर्ण पहलको रूपमा लिइएको छ।

विशेष धन्यवाद

उक्त कार्यक्रमको सफल आयोजनामा योगदान पुर्‍याउने आर्थिक नीति तथा योजना विभागका प्रमुख डा. गोविन्दराज पोखरेललाई उद्यमशील कांग्रेसले विशेष धन्यवाद दिएको छ।